รู้จักกับ Unlicensed Games อีกหนึ่งนิยามของคำว่าเกมเถื่อน


“เกมเถื่อน” ถือว่าเป็นหนึ่งในอุปสรรคสำคัญของวงการเกม เพราะถือว่าเป็นการหยิบผลงานที่ถูกสร้างด้วยน้ำพักน้ำแรงของทีมพัฒนาอย่างยากลำบากมาเล่นกันแบบผิดลิขสิทธิ์ โดยที่นักพัฒนาไม่ได้เงินสักแดงเดียว ซึ่งอย่างไรก็ตาม ถึงแม้วีดีโอเกมที่ถูกลิขสิทธิ์จะได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อย ๆ แต่เกมเถื่อนก็ยังคงไม่หมดไปจากโลกใบนี้อย่างแน่นอน

แต่ในบทความนี้เราจะไม่ได้มาพูดถึงเกมเถื่อนเหล่านั้นกัน เพราะแน่นอนว่าหลาย ๆ คนคงทราบกันดีเกี่ยวกับเกมเถื่อนเหล่านั้นกันอยู่แล้ว แต่เรื่องของเกมเถื่อนนี้มันก็มีอีกนิยามนึงที่น่าสนใจไม่แพ้กัน เพราะฉะนั้น GamingDose จึงขอพาทุกท่านให้รู้จักกับคำว่า “Unlicensed Games” อีกหนึ่งนิยามของคำว่าเกมเถื่อนกันครับ

Image result for multicart games

Unlicensed Games คืออะไร ??

Unlicensed Games แปลได้ตรงตัวว่า “วีดีโอเกมที่ไม่มีใบอนุญาต” กล่าวคือเป็นเหล่าวีดีโอเกมที่ไม่ได้รับอนุญาตในการพัฒนาและวางจำหน่ายให้กับเครื่องเกมคอนโซล โดยผู้ที่จะให้สิทธิ์ในการให้อนุญาตเพื่อจัดจำหน่ายได้ก็คือเหล่าค่ายเกมที่เป็นเจ้าของเครื่องเกมคอนโซล อาทิเช่น Atari, Sega, Nintendo, Sony, Microsoft นอกจากนี้แล้วก็รวมถึงเหล่าวีดีโอเกมที่มีการหยิบเนื้อหาจากแหล่งอื่น ๆ หรือเกมอื่น ๆ โดยไม่ได้รับอนุญาตอีกด้วย

โดยในฝั่งของเกมบน PC นั้นจะไม่จำเป็นต้องมีการขออนุญาต เนื่องจากว่า PC นั้นเป็นแพลตฟอร์มฝั่ง Development ที่ต้องใช้งานเพื่อทำการพัฒนาเกม และไม่มีใครเป็นเจ้าของแพลตฟอร์มแบบแน่ชัด ยกตัวอย่างเช่น Mac OSX, Windows และ Linux ที่คุณสามารถทำการพัฒนาเกมได้อย่างเต็มที่เพื่อนำไปแจกฟรีหรือนำไปฝากขายในร้านค้าเกมออนไลน์ต่าง ๆ

แต่อย่างไรก็ดี ก็ใช่ว่าฝั่งของ PC จะไม่มี Unlicensed Games เพราะไม่ว่าจะเป็นเกม Fanmade หรือเป็นเกมที่หยิบเนื้อหาที่ไม่ได้รับลิขสิทธิ์อย่างถูกต้องมาใช้ในการพัฒนาเกม ก็ล้วนเป็นเกมที่ไม่ได้รับการอนุญาตเช่นกัน เพียงแต่เจ้าของคอนเทนต์ต้นฉบับจะมีความเคร่งขนาดไหนเท่านั้นเอง ซึ่งแน่นอนว่าเจ้าของคอนเทนต์ต้นฉบับมีสิทธิ์ที่จะสั่งยกเลิกผลงานหรือขอหยิบเนื้อหาใช้งานจากเกมเหล่านี้ได้ ถึงตอนนั้นเราอาจจะแสดงความไม่พอใจก็ได้ แต่เราก็คงไปหยุดอะไรเขาไม่ได้ เพราะอย่าลืมว่าเราหยิบเนื้อหาของคนอื่นมาทำผลงานของตนเอง

ซึ่งหลัก ๆ แล้วเจ้าคำดังกล่าวเรามักจะได้ยินจากในฝั่งของเกมคอนโซลมากกว่า โดยเฉพาะกับคอนโซลยุคเก่า ๆ และมีเหตุผลสนับสนุนของมันว่าทำไมคำ ๆ นี้ถึงได้เกิดขึ้นมา ซึ่งเราจะมาอธิบายกันในหัวข้อต่อไปครับ

Image result for multicart games

ทำไมวีดีโอเกมต้องมีใบอนุญาต ??

เรื่องราวนี้ค่อนข้างเป็นเรื่องราวที่มีรายละเอียดที่น่าสนใจพอสมควร ว่าทำไมเหล่าวีดีโอเกมจะต้องมีอนุญาตในการวางจำหน่าย หากจะย้อนไปคงต้องย้อนไปไกลถึงช่วงต้นยุค 1980s เลยทีเดียว

ในช่วงต้นยุค 1980s กับวงการเกมถือว่าเป็นยุคที่ 2 ของเครื่องเกมคอนโซล (2nd Generation) ที่ในยุคนั้นเป็นการต่อสู้ระหว่างคอนโซลสามเจ้าใหญ่ ได้แก่ Atari 2600, ColecoVision และ Intellivision ซึ่งเจ้าตลาดในสมัยนั้นก็คือ Atari 2600

Related image

โดยทาง Atari ได้มีนโยบายเกี่ยวกับวีดีโอเกมตัวหนึ่งที่ส่งผลในแง่ของการพัฒนา นั้นก็คือ “ทุกเกมจะถูกวางจำหน่ายในชื่อของ Atari เท่านั้น” และเจ้าของเกมหรือนักพัฒนาเกมจะไม่มีสิทธิ์ที่สามารถใส่เครดิตหรือรายชื่อของตนเองลงไปได้ เรียกได้ว่าหากนโยบายสุดบ้าบิ่นตัวนี้มาอยู่ในยุคนี้คงโดนด่าเละเทะไปแล้ว

ซึ่งการห้ามของ Atari ก็ไม่เป็นอุปสรรคต่อคุณ Warren Robinett ผู้ให้กำเนิดวีดีโอเกมผจญภัยที่มีระบบกราฟิกเกมแรก ๆ ของโลกอย่าง Adventure เพียงแต่เขาอาจจะต้องเล่นซ่อนแอบกันเสียหน่อย โดยเขาได้ทำการซ่อนชื่อของเขาไว้ในห้องลับห้องหนึ่ง เพื่อให้ผู้เล่นสามารถไปเจอชื่อนั้นได้ด้วยตัวเอง และถือว่าเป็น 1 ใน Easter Eggs ใบแรก ๆ ของวงการวีดีโอเกมเลยก็ว่าได้

Image result for warren robinett

Related image

แน่นอนว่าเมื่อปัญหาเป็นเรื่องของเครดิตผู้สร้างที่สมควรจะได้รับการยกย่อง ทำให้ในช่วงปี 1979 ค่ายเกม Third-Party ค่ายแรกของโลกอย่าง Activision จึงได้ถือกำเนิดขึ้นมา และกลายเป็นหลักไมล์สำคัญของวงการเกม เพราะ Activision ได้กำเนิดขึ้นมาเพื่อทำการถ่วงดุลอำนาจของ Atari เพื่อให้พวกเขาได้มีชื่อเครดิตในการพัฒนาวีดีโอเกมของพวกเขา โดยทาง Atari ก็พยายามจะขัดขวางและยื้อทุกวิถีทาง แต่สุดท้ายก็ทำอะไรไม่ได้เลย

Activision

น่าจะเดาเหตุการณ์กันได้ไม่ยากเพราะเมื่อมีคนนำแล้วก็ย่อมมีคนตาม เหล่าค่ายเกมจำนวนมากได้ทุกจัดตั้งขึ้นมาเพื่ออิสระในการพัฒนาเกมและการมีตัวตนของพวกเขา ซึ่งฟังดูเหมือนจะดีและไม่น่าจะมีปัญหาอะไร แต่มันกลับก่อให้เกิดเหล่าค่ายเกมจำนวนมากที่ไม่มีประสบการณ์และไม่มีความสามารถในการทำวีดีโอเกม จนนำมาสู่ “กองทัพวีดีโอเกมไร้คุณภาพ” ล้นตลาด แถมยังไม่สามารถควบคุมได้ เพราะ Atari เองก็ไม่ได้คิดในส่วนนี้ จนกลายเป็น 1 ในเหตุผลที่ทำให้วงการเกมของอเมริกาล่มสลายในปี 1983

จนมาถึงยุคของ Nintendo Entertainment System หรือช่วง 3rd Generation ในปี 1984 Nintendo ก็ได้กระโดดเข้าสู่วงการเกมของทางฝั่งอเมริกา และเพื่อให้มั่นใจว่าจะไม่เกิดเหตุการณ์เกมไร้คุณภาพล้นตลาดอีก ทำให้ปู่นินได้ทำการออกตราสัญลักษณ์ “Original Nintendo Seal of Quality” ที่เหมือนเป็นการคัดเกรดเกมคุณภาพเกมว่าเกมที่จะขายได้บน NES จะต้องเป็นเกมที่มีคุณภาพเท่านั้น ซึ่งเจ้าสัญลักษณ์นี้ก็ถือว่าเป็น “ใบอนุญาต” ในการวางขายวีดีโอเกมบนเครื่อง NES ได้อย่างถูกต้อง เพราะทุกเกมที่ได้ตราสัญลักษณ์นี้จะได้รับ “Licensed by Nintendo” อีกด้วย ส่วนเกมไหนที่ไม่มีตราสัญลักษณ์นี้ตอนวางจำหน่ายก็จะถือว่าเป็น “เกมเถื่อน” ในสายตาของ Nintendo และกลายเป็นเกมที่ไม่มีใบอนุญาตไป และนี่เป็นจุดกำเนิดของคำว่า Unlicensed Games รวมถึงการที่วีดีโอเกมจะต้องมีใบอนุญาตสำหรับวางจำหน่ายวีดีโอเกมบนเครื่องคอนโซล

File:Original Nintendo Seal of Quality.svg

การอุดหนุน Unlicensed Games มีผลกระทบต่อวงการเกมไหม ??

คำถามนี้ถึงแม้อาจจะฟังดูเหมือนว่าจะเป็นคำถามแนว ๆ “เล่นเกมเถื่อนมีผลกระทบต่อวงการเกมไหม” แต่เอาเข้าจริงแล้วคำตอบของคำถามดังกล่าวกลับมีอะไรที่แตกต่างกันออกไป เพราะหากมองในแง่ของผู้พัฒนาแล้ว พวกเขาก็ยังคงได้เงินจากเราอยู่ แม้วีดีโอเกมเหล่านั้นจะไม่มีใบอนุญาตก็ตาม เพียงแต่เจ้าของแพลตฟอร์มจะไม่ได้ค่าลิขสิทธิ์เครื่อง ซึ่งก็ถือว่าเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์อย่างหนึ่ง เพราะยังไงหากเราจะทำเกมลงเครื่องเราก็ต้องจ่ายมัน

เพียงแต่ว่าเราแทบจะไม่สามารถยืนยันได้เลยว่า “นักพัฒนาจะจริงใจกับเรามากขนาดไหน” เพราะอย่างน้อยหากเรามาดูวีดีโอเกมที่ไม่มีใบอนุญาตในช่วงปี 1980s จะพบว่าหลาย ๆ เกมนั้นกลับมีคุณภาพที่แย่ และที่แย่ไปกว่านั้นก็คือมีการต้มตุ๋นหลอกลวง หนึ่งในเกมเหล่านั้นก็คือ “Action 52” เกมประเภท Multicart (ตลับมัดรวมเกม) แบบไม่มีใบอนุญาตที่มีกิจกรรมให้ผู้เล่นเล่นเกมในนั้นอย่าง Ooze จนจบ และถ่ายรูปหน้าจอเพื่อรับเงินรางวัลกว่าแสนดอลล่าร์สหรัฐ แต่สุดท้ายก็ไม่มีใครทำได้ เพราะตัวเกมได้ทำการวางยาทำให้เกม Crash โดยความตั้งใจของผู้สร้าง และทำการเชิดเงินหนีไป (หรือจริง ๆ อาจจะไม่มีเงินรางวัลแต่แรกแล้วก็ได้)

Image result for action 52

ซึ่งเอาจริง ๆ หากเรามองในยุคนี้ ต่อให้เกมจะมีใบอนุญาตขนาดไหน แต่ด้วยโลกธุรกิจของวงการเกมที่หมุนไวไปไวนั้น มันกลับทำให้เราไม่สามารถเชื่อใจได้ว่าวีดีโอเกมเหล่านี้จะมีคุณภาพหรือไม่ หรือจะมีความจริงใจกับเรามากน้อยขนาดไหน หรือสรุปง่าย ๆ ก็คือคำว่า “Unlicensed Games” เป็นศัพท์ที่มีผลต่อวงการเกมในยุคเก่า และไม่ค่อยมีผลมากนักกับเกมยุคใหม่ เรียกได้ว่าเนื้อหาตรงนี้เหมือนมาศึกษาเพื่อให้เรารู้เรื่องราวของวงการเกมมากกว่า เพราะยุคนี้เราก็เห็นอยู่ว่าขนาดเกมใหญ่ ๆ AAA จากค่ายที่ไม่คิดว่าจะทำเกมแย่ก็ทำออกมาแย่ได้

todd howard

ในขณะเดียวกัน หากเป็นมุมมองของเกม Fanmade เอาจริง ๆ ในส่วนนี้ถือว่าเป็นส่วนที่ค่อนข้างจะละเอียดอ่อนพอสมควร เพราะถึงแม้เราก็ต้องยอมรับว่าเหล่าเกม Fanmade หลาย ๆ เกมมีคุณภาพมากกว่าต้นฉบับก็จริง แต่เราก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าพวกเขาก็หยิบเนื้อหาจากเกมต้นฉบับมาทำ ทำให้เรื่องของเกมแฟนเมดเป็นเรื่องที่ออกไปทางสีเทาค่อนไปทางดำเสียเล็กน้อย ยังไงซะผู้ที่จะทำเกมแบบนี่ได้ก็ควรที่จะมีทุนทรัพย์ในระดับนึง เพราะการระดุมทุนหรือการเปิดรับบริจาคเพื่อนำไปทำเกมแฟนเมดนั้นเป็นสิ่งที่ผิดกฏหมายของหลาย ๆ ประเทศ

Image result for AM2R

โดยถึงแม้ว่าคำว่า “Unlicensed Games” เราจะไม่ได้เห็นกันบ่อยแล้วกับวงการเกมที่มาไกลถึงขนาดนี้ แต่การที่เราได้รู้เรื่องเกี่ยวกับวงการเกมที่มากขึ้นจากการได้เห็นสิ่งเหล่านี้ก็ย่อมเป็นอะไรที่ไม่เสียหายที่จะลองศึกษาความรู้ดูบ ซึ่งเรื่องราวสาระแบบนี้ยังมีอีกเยอะแยะในวงการเกม และทางผู้เขียนก็จะนำมาเสิร์ฟให้ทุกท่านได้รู้กันเรื่อย ๆ อย่างแน่นอนครับ


Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Countdown
The Classic Internet Countdowns
Open List
Submit your own item and vote up for the best submission
Ranked List
Upvote or downvote to decide the best list item
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Image
Photo or GIF
Gif
GIF format